asdasdas
0,00 zł

0 prod.

x
Nie dodano żadnych produktów.
Przejdź do Kasy
Dlaczego tyjemy?

Otyłość to jedna z najczęściej występujących niezakaźnych chorób przewlekłych. W krajach wysokorozwiniętych, a więc także w Polsce, to poważny problem społeczny i jedno z największych zagrożeń cywilizacyjnych. Otyłość jest już uznana za pandemię XXI w., a częstość występowania tego schorzenia stale wzrasta.
 

Otyłość nie jest wyłącznie problemem estetycznym, a jedynym kłopotem związanym z nadmiarem kilogramów nie jest zakup i dobór stroju. To schorzenie uznane za chorobę i opisane w międzynarodowej klasyfikacji ICD-10 pod kodem E66. Otyłość zwiększa ryzyko występowania przynajmniej kilkunastu chorób, w tym nowotworów, jest także przyczyną skrócenia przewidywanego okresu życia.

Lekarze i farmaceuci powinni traktować ten problem priorytetowo, bo otyłość to poważna i ciężka choroba. Od innych przewlekłych schorzeń różni ją to, że w przeważającej większości przypadków chory ma zwykle całkowity wpływ na jej pojawienie się, a jednocześnie od jego woli zależy skuteczne leczenie.

Otyłość to patologiczne nagromadzenie nadmiaru tkanki tłuszczowej przekraczające 20% masy ciała dorosłego mężczyzny i 25% masy ciała dorosłej kobiety. Ilość tkanki tłuszczowej przekracza potrzeby fizjologiczne organizmu i możliwości adaptacyjne,
dlatego negatywnie odbija się na stanie zdrowia otyłego pacjenta.

W Polsce otyłość stwierdza się u blisko co piątej dorosłej osoby, a koszty leczenia otyłości i jej skutków pochłaniają już piątą część całego budżetu przeznaczonego na ochronę zdrowia. Otyłość prosta, zdecydowanie najczęściej występująca, zwana też samoistną lub pokarmową, spowodowana jest nadmiernym spożyciem pokarmów w stosunku do zapotrzebowania organizmu i wydatku energetycznego.

 

Rozpoznanie i klasyfikacja otyłości
 

Podstawę do rozpoznania i klasyfikacji otyłości stanowi wskaźnik BMI. To stosunek wagi pacjenta wyrażonej w kilogramach do wzrostu wyrażonego w metrach i podniesionego do kwadratu. W Internecie są dostępne bezpłatne kalkulatory BMI.
Można także posługiwać się specjalnymi miarkami i wykresami, które w ciągu zaledwie kilku sekund umożliwiają ocenę BMI pacjenta zgłaszającego się do apteki. Prawidłowe BMI u osób dorosłych wynosi 18,5-24,9. Wartości w przedziale 25-29,9 świadczą o nadwadze, a BMI równe lub przekraczające 30 jest już oznaką otyłości.

W ocenie problemu pomocne jest także określenie WHR, czyli wskaźnika talia–biodra (waist–hip ratio), który przedstawia stosunek obwodu talii do obwodu bioder. Wartość prawidłowa dla mężczyzn to 1, a dla kobiet 0,8. Należy pamiętać, że prawidłowo obwód brzucha mierzony na poziomie talii nie powinien przekraczać połowy pomiaru wzrostu pacjenta.



 

Stopień otyłości

Nasilenie otyłości    WARTOŚCI BMI

I stopnia                 30–34,9
II stopnia                35–39,9
III stopnia               BMI równe i wyższe niż 40


 

Prawdy i mity  o otyłości


Stres zwiększa ryzyko wystąpienia otyłości
Prawda Zaburzenia emocjonalne i stres mogą powodować nadmierny apetyt. Zajadanie problemów emocjonalnych bywa wynikiem emocjonalnej reakcji wyrównawczej w stosunku do niespełnionych potrzeb i zamierzeń. Jedzenie to przyjemność, stąd próba rozładowania napięcia poprzez jedzenie. Po zjedzeniu przysmaku pojawia się uczucie rozluźnienia. Dobry nastrój często jednak nie trwa długo z powodu wyrzutów sumienia związanych z nadmiarem
spożytych kalorii.

Otyłości się nie dziedziczy
Mit
Wpływ genów w patogenezie otyłości określa się na 20–70%. Loci związane z nagromadzeniem nadmiaru tkanki tłuszczowej są obecne na wszystkich chromosomach, z wyjątkiem chromosomu Y, a liczba genów i obszarów chromosomalnych związanych z otyłością przekracza 600. Dziedziczenie otyłości jest raczej wielogenowe. Najczęściej występuje mutacja w genie receptora typu 4 melanokortyny (MC4R). Mimo częściowego powiązania otyłości z genami nie wolno zapominać, że dominującą przyczyną gromadzenia nadmiaru tkanki tłuszczowej jest spożywanie nadmiaru kalorii. Same predyspozycje zapisane w chromosomach to za mało. Aby doszło do rozwoju otyłości, konieczne jest spełnienie innych warunków, zwykle zależnych od woli pacjenta.


Jeśli pacjent ma tendencję do tycia, to nigdy nie będzie szczupły
Mit
Otyłość jest w dużej mierze skutkiem działania czynników środowiskowych, a nie wyłącznie predyspozycji. To od nas zależy, jaką mamy sylwetkę. Dlatego pacjenci ze skłonnością do tycia powinni uważać na to, co, ile i kiedy jedzą. Mogą utrzymać szczupłą sylwetkę, choć nie bez wyrzeczeń i wysiłku.

Nadwaga w wieku dziecięcym zwiększa ryzyko otyłości w dorosłości
Prawda
Wyniki jednego z badań dowodzą, że u otyłych dzieci w wieku powyżej 9 lat ryzyko wystąpienia otyłości BMI powyżej 28. w 35. r.ż. wynosi 80%. Prawdopodobnie znaczenie ma nie tylko występowanie otyłości w dzieciństwie, ale także wiek, w którym ilość tkanki tłuszczowej jest u dziecka najniższa. Szwedzi odkryli, że za otyłość u dzieci odpowiedzialny jest brak snu. Komórki tłuszczowe w okresie dzieciństwa mogą zwiększać swą objętość i liczbę, zachowując niejako pamięć otyłości. Dlatego oprócz ryzyka nadwagi w przyszłości, wzrasta także ryzyko zaburzeń gospodarki lipidowej i węglowodanowej, kamicy pęcherzyka żółciowego, powstawania nowotworów, a nawet ryzyko zaburzeń płodności. Dlatego trzeba zachęcać rodziców do dbania o właściwą sylwetkę dzieci i traktowania tego jako inwestycji na przyszłość.
 

Jeśli nie nadmiar kalorii, to co?
 

Najczęstszą i powszechną przyczyną nadmiaru kilogramów są złe nawyki żywieniowe. Zdecydowanie rzadziej przyczyną otyłości są zaburzenia funkcjonowania organizmu. Mogą one mieć różne mechanizmy.

  • Niedoczynność tarczycy Chorobie towarzyszą zaparcia, nadmierna senność, uczucie chłodu, spowolnienie psychomotoryczne,

także brak energii, bradykardia, niskie ciśnienie tętnicze krwi, sucha, zimna i blada skóra.

  • Zespół Cushinga Istotą choroby jest nadmiar kortyzolu wydzielanego przez nadnercza. Choroba objawia się nadciśnieniem tętniczym, złą tolerancją wysiłku, otyłością z odkładaniem tkanki tłuszczowej na karku, w okolicy nadobojczykowej i na tułowiu. Jednocześnie pacjent ma szczupłe kończyny i zaokrągloną twarz, często określaną jako „księżycowata”.
  • Niedoczynność przysadki

Oprócz otyłości mogą wystąpić różnorodne objawy w zależności od niedoboru poszczególnych hormonów przysadkowych.

  • Zespół wielotorbielowatych jajników Oprócz otyłości u pacjentek występują

insulinooporność, problemy z zajściem w ciążę, zaburzenia miesiączkowania i trądzik.

  • Uszkodzenie podwzgórza Do rozwoju otyłości może dojść na skutek zaburzeń endokrynologicznych lub patologii ośrodka głodu i sytości.
  • Zespół Turnera Nadmierna waga jest prawdopodobnie spowodowana niedoborem estrogenów.
  • Przyjmowane leki Na niechlubnej liście prym wiodą glikokortykosteroidy, antydepresanty, neuroleptyki, niektóre preparaty o działaniu hipotensyjnym (np. alfa- i beta-blokery) i pochodne sulfonylomocznika stosowane w terapii cukrzycy.
  • Dziedziczne choroby, których jednym z objawów jest otyłość, np. osteodystrofia Albrighta, zespół Pradera i Williego.


 

FATALNE SKUTKI OTYŁOŚCI

Otyłość skutkuje problemami zdrowotnymi i psychospołecznymi, stanowiąc zagrożenie nie tylko dla zdrowia, ale także życia pacjenta.

  • Skutki sercowo-naczyniowe Główne problemy związane z otyłością to nadciśnienie tętnicze, choroba wieńcowa, niewydolność serca i udar mózgu. Leptyna może bezpośrednio oddziaływać na naczynia, wywołując ich skurcz, a tym samym powodować wzrost ciśnienia tętniczego, oporu naczyniowego i w rezultacie przerost mięśnia sercowego. Poprzez pobudzający wpływ na układ adrenergiczny leptyna może powodować tachykardię, zwiększenie objętości krwi krążącej, a tym samym zwyżkę ciśnienia tętniczego. Otyłość powoduje także wzrost stężenia markerów stanu zapalnego. Z tego wniosek, że słabnie bariera pełniąca funkcję ochronną dla systemu sercowo-naczyniowego, np. spada stężenie adiponektyny. Adiponektyna to hormon wytwarzany przez komórki tłuszczowe, którego rolą jest działanie przeciwzapalne, przeciwmiażdżycowe i zwiększenie wrażliwości na insulinę. Obniżone stężenie adiponektyny jest uznawane za czynnik ryzyka rozwoju cukrzycy.
  • Insulinooporność i cukrzyca typu 2 Pacjenci z nadwagą lub otyłością stanowią blisko 95% chorych z cukrzycą typu 2. Tkanka tłuszczowa trzewna zawiera więcej adipocytów opornych na insulinę, charakteryzuje ją też duża gęstość receptorów adrenergicznych. W efekcie dochodzi do uwalniania większej ilości wolnych kwasów tłuszczowych nasilających insulinooporność.
  • Zaburzenia hormonalne Estrogenizm czynnościowy, który jest skutkiem otyłości trzewnej, doprowadza do wzrostu lutropiny LH, a ta z kolei do wzrostu syntezy androgenów jajnikowych. Androgeny jajnikowe ulegają w tkance tłuszczowej przemianie w estrogeny i błędne koło się zamyka, nasilając u pacjentek androgenne efekty otyłości. Skutkiem jest nadmierne owłosienie i zaburzenia cyklu miesiączkowego. Konsekwencją hiperinsulinizmu jest także cykl przemian, które powodują nasilenie wydzielania androgenów jajnikowych. Jednocześnie pobudzenie układu podwzgórze–przysadka–nadnercza nasila wspomniane zaburzenia czynnościowe hiperandrogenizmu jajnikowego. Progesteron nie jest w stanie przeciwdziałać niekorzystnym zmianom, czego skutkiem jest wzrost ryzyka nowotworów estrogenozależnych: raka sutka i raka endometrium.
  • Wzrost ryzyka nowotworów Udowodniono, że otyłość wiąże się ze wzrostem występowania nowotworów złośliwych: raka piersi, trzonu macicy, okrężnicy, przełykui nerek. Ryzyko raka okrężnicy rośnie wraz ze wrostem BMI.
  • Hiperlipidemia Otyłość wpływa na zmianę stężenia składników lipoproteinowych w surowicy. Nadwaga powoduje wzrost stężenia trójglicerydów, frakcji LDL, a spadek poziomu HDL.
  • Schorzenia układu kostno-stawowego Nadmiar kilogramów przeciąża stawy i powoduje mechaniczne mikrouszkodzenia, które kumulując się, skutkują stopniową degradacją stawu, zwłaszcza chrząstki stawowej. Częstą przypadłością jest choroba zwyrodnieniowa stawów, zwłaszcza biodrowych (koksartroza), kolanowych (gonartroza) oraz kręgosłupa. W stawach oprócz zmian degeneracyjnych chrząstki dochodzi do tworzenia wyrośli kostnych, tzw. osteofitów, czego skutkiem są nawracające bóle i sztywność stawu.
  • Uszkodzenie nerek Na skutek zaburzeń gospodarki endokrynnej i mechanizmów zapalnych odpowiedzialnych za uszkodzenie naczyń może dochodzić do wzrostu ciśnienia wewnątrz kłębuszków nerkowych i przerostu mezangium. Prowadzi to do ogniskowego segmentalnego stwardnienia kłębuszków nerkowych.
  • Zespół obturacyjnego bezdechu sennego Prowadzi do zmniejszenia wysycenia krwi tlenem, czego skutkiem jest senność w ciągu dnia i wzrost ryzyka wielu chorób, np. zawału mięśnia sercowego, udaru mózgu. Zagraża życiu.


 

Leczenie otyłości
 

Otyłość jest chorobą i należy ją leczyć. O sukcesie można mówić, jeśli pacjentowi uda się zrzucić przynajmniej 10% masy ciała i utrzymać taką wagę przez dłuższy czas bez efektu jo-jo. Należy zachęcać pacjentów do utraty od pół do jednego kilograma tygodniowo – takie tempo redukcji masy ciała jest optymalne. Idealnie, jeśli w terapii otyłości uczestniczy kilku specjalistów: dietetyk, trener lub rehabilitant, psycholog i lekarz. W leczeniu niefarmakologicznym można wyszczególnić trzy podstawowe elementy, których współdziałanie jest najlepszą gwarancją sukcesu:

Zmiany dietetyczne To podstawa terapii otyłości. Należy dążyć do zmniejszenia dowozu energii w stosunku do zapotrzebowania o 500–1000 kcal w ciągu doby poprzez ograniczenie spożywania tłuszczów i węglowodanów prostych. Ważne jest regularne jedzenie posiłków, z czego ostatni najpóźniej 3 godziny przed snem. Dietę trzeba wzbogacić w warzywa, owoce i pokarmy bogatoresztkowe.

Modyfikacja zachowań, psychoterapia Do uzyskania efektu w terapii otyłości konieczna jest zmiana zachowań i przyzwyczajeń nie tylko dotyczących odżywiania, ale także aktywności fizycznej. Często jest to bardzo trudne dla pacjenta. Dlatego wsparcie psychoterapeuty pozwala zwalczyć chwile zwątpienia, zrozumieć przyczynę zaburzeń odżywiania (jedzenie jako sposób na rozładowanie napięcia emocjonalnego), wyznaczać proste cele i dążyć do nich stopniowo.

Aktywność fizyczna Wysiłek fizyczny zwiększa spalanie energii i utratę tkanki tłuszczowej poprzez pobudzanie układu współczulnego, przyspiesza termogenezę posiłkową, poprawia sprawność fizyczną, zapobiega efektowi jo-jo, zwiększa masę mięśniową, łagodzi stres poprzez zwiększenie stężenia endogennych endorfin. Wskazane jest wykonywanie wysiłku aerobowego codziennie przynajmniej przez 30–40 minut, a najlepiej godzinę. Tak naprawdę jednak lepszy nawet niewielki wysiłek niż żaden, dlatego należy dostosować aktywność fizyczną do możliwości i wydolności pacjenta.

 

Prepararty odchudzające z apteki
 

Preparaty wspomagające odchudzanie dostępne na receptę są skuteczniejsze, ale jednocześnie obarczone większą liczbą skutków ubocznych niż preparaty OTC. Przed kilku laty wycofano
z rynku popularną sibutraminę, po tym jak w badaniach wykazano wzrost ryzyka wystąpienia zawału mięśnia sercowego, udaru mózgu lub zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych. Nadal jednak można kupić preparaty sibutraminy w sklepach internetowych. Dlatego rolą farmaceuty jest przestrzeganie pacjentów przed tym specyfikiem.

Preparat o obwodowym mechanizmie działania
Jednym z przykładowych preparatów jest Orlistat – dostępny w wyższych stężeniach na receptę, w niższych bez recepty. To inhibitor lipaz wytwarzanych w przewodzie pokarmowym. Działa w świetle przewodu pokarmowego poprzez zmniejszenie wchłaniania tłuszczów, a w efekcie zmniejszenie dostarczanych organizmowi kalorii. Hamuje aktywność lipazy poprzez łączenie się z aktywnym centrum serynowym enzymu. Zahamowanie lipaz zatrzymuje hydrolizę trójglicerydów do ulegających wchłonięciu wolnych kwasów tłuszczowych
i monoglicerydów. W rezultacie wchłanianie tłuszczów ulega zmniejszeniu o blisko 30%, co przy jednoczesnym zastosowaniu odpowiedniej diety pozwala na skuteczne chudnięcie. Wydając pacjentom lek, należy ich przestrzegać, że zastosowanie leku daje najlepsze efekty w połączeniu z niskokaloryczną i niskotłuszczową dietą.

Do skutków ubocznych orlistatu należą biegunki tłuszczowe, bóle głowy, wzdęcia i zaburzenia wchłaniania witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K).

Gotowe składniki diety
Zastępują jeden lub dwa posiłki w ciągu dnia. To diety niskoenergetyczne w postaci proszku rozpuszczalnego w wodzie do postaci koktajlu. Pokrywają zapotrzebowanie na białko, witaminy i składniki mineralne, ale pacjenci przed ich zastosowaniem powinni skonsultować się z lekarzem.

Zioła i ekstrakty ziół
Preparaty te zawierają np. zioła dziurawca, pokrzywy, melisy, mięty pieprzowej, owoc kopru włoskiego, babkę płesznika, wyciągi z aloesu, a także zioła o działaniu przeczyszczającym, takie jak kora kruszyny, kłącze rzewienia lub liść senesu. Należy upominać pacjentów, że nadużywanie ziół o działaniu przeczyszczającym może podrażniać przewód pokarmowy i rozregulować trawienie. Ponadto sprzyjają odwodnieniu i zaburzeniom elektrolitowym.

Preparaty z błonnikiem
Wypełniając żołądek, dają uczucie sytości, co pozwala uśmierzyć głód. Ponadto błonnik hamuje wchłanianie glukozy, cholesterolu i usuwa toksyny. Stosując błonnik, pacjenci nie mogą zapominać o płynach, pod wpływem których błonnik pęcznieje. Preparaty te często zawierają wyciąg z ananasa, który dostarcza także ułatwiającej trawienie bromeliny.

Substancje bioaktywne
Ostatnio powodzeniem cieszą się: ACG – kwas chlorogenowy (występuje w zielonych liściach i owocach kawowca, głogu, karczochach, suszonych śliwkach, bluszczu pospolitym) i HCA – kwas hydroksycytrynowy (pochodzi z rośliny o nazwie garcinia kambodżańska). Wpływają one na metabolizm glukozy i tłuszczów, np. ograniczając uwalnianie glukozy do krwi, dzięki czemu organizm musi zaspokajać potrzeby, uwalniając energię z tkanki tłuszczowej. Preparaty te blokują powstawanie tłuszczów z węglowodanów i przyspieszają spalanie tłuszczów. Z kolei dostępny od lat chitosan to naturalny włóknik pokarmowy nieulegający trawieniu, ale ograniczający wchłanianie tłuszczów. Uzyskuje się go ze zmielonych pancerzy skorupiaków morskich, np. krewetek. Działa nieco jak pułapka: w żołądku wiąże wiele cząsteczek wody i tworzy żel wyłapujący cząsteczki tłuszczów. Pęcznieje w żołądku, zmniejsza apetyt i obniża całkowitą kaloryczność posiłków. Spożywający go pacjenci muszą jednocześnie dużo pić i stosować dietę niskokaloryczną. To niezmiernie ważne.

Termogeniki
Zamieniają energię z tkanki tłuszczowej na energię cieplną. W ich skład wchodzą zarówno naturalne składniki (np. imbir, guarana, zielona herbata, kofeina, pieprz), jak i inne, np. L-karnityna, która usprawnia i przyspiesza procesy metabolizmu tłuszczów w organizmie. Odgrywa ważną rolę w transporcie kwasów tłuszczowych do mitochondriów, gdzie ulegają one utlenieniu, czyli spaleniu.
operacje restrykcyjne.


 

Pomoc bariatry

Bariatria to dyscyplina medycyny zajmująca się walką z otyłością. Pacjentów, którzy nie potrafią poradzić sobie z otyłością, najlepiej kierować do bariatry, a jeśli dostęp do lekarza tej specjalizacji jest utrudniony – do internisty i dietetyka.
Oprócz metod zachowawczych bariatra dysponuje możliwością leczenia zabiegowego. Operacje stosuje się na ogół u pacjentów, u których leczenie zachowawcze jest nieskuteczne, z otyłością III stopnia (BMI powyżej 40) lub stopnia II (BMI powyżej 35), ale ze współwystępującymi powikłaniami związanymi z otyłością. Zwykle stosuje się operacje restrykcyjne, które ograniczają pojemność żołądka lub wyłączają żołądek z pracy, albo kombinacje obu. Służy temu kilka metod, np. zakładanie specjalnych opasek lub wycięcie fragmentu żołądka. Celem tych zabiegów jest ograniczanie objętości spożywanych posiłków, a tym samym zmniejszenie dowozu energii.

Pacjentom należy uświadamiać, że operacja nie oznacza końca leczenia. Aby chory nie powrócił do wagi sprzed operacji, powinien przestrzegać zaleceń dietetyka, być aktywnym fizycznie i zmienić nawyki żywieniowe. Przeciwwskazaniem do wykonania operacji bariatrycznych są zaburzenia psychiczne, uzależnienia, poważne schorzenia układu oddechowego, krążenia, nerek albo brak psychicznej gotowości do poddania się zabiegowi (niezbędna bywa konsultacja psychologa). Pacjent musi być odpowiednio zmotywowany, aby skutecznie pozbyć się kilogramów. Chorym należy uświadamiać, że operacji bariatrycznej nie można porównać do zabiegu u kosmetyczki.

To poważna operacja, która jak każda może się skończyć powikłaniami (zatorowość płucna, niewydolność oddechowa, zakażenie ran, krwotok, nieszczelność zespolenia, niedobory pokarmowe), a nawet zgonem. Dlatego podejmując decyzję o operacyjnym leczeniu otyłości, należy rozważyć wszystkie za i przeciw.

żródło: farmacjaija Anna Jworska specjalista medycyny rodzinnej

Strefa pacjenta Masz pytania? 503 174 650
Przesyłka

Darmowa przesyłka przy zakupach powyżej 1000zł

Płatność

Płatności w naszym sklepie obsługuje DotPay